Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017

Ὁ καθημερινὸς βίος στὸ Ἅγιον Ὄρος


Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ἐμπειρίες ἀπὸ τὸν ἀμίλητο κόσμο τοῦ Ἄθω»
Νικολάου Ζαχαριάδη
Τόμος Α´
Πύργος Ἠλείας -1998

Τὸ εἰκοσιτετράωρο στὸ Ὄρος ὑπολογίζεται σύμφωνα μὲ τὸ βυζαντινὸ ἡμερολόγιο, ποὺ μετακινεῖται κατὰ τὶς ἐποχὲς τοῦ ἔτους οὕτως,...
ὥστε ἡ ἀνατολὴ νὰ συμπίπτει κατὰ τὸ δυνατὸν μὲ τὴν ὥρα μηδέν.
Κατὰ ἀρχὴν τὸ εἰκοσιτετράωρο τοῦ μοναχοῦ ὑποτίθεται ὅτι διαιρεῖται σὲ τρία ἴσα ὀκτάωρα μέρη, ποὺ ἀφιερώνονται ἀντίστοιχα στὴν προσευχή, τὴν ἐργασία καὶ τὴν ἀνάπαυση. Ὑπάρχουν ὅμως εἴδη ἀπασχολήσεως τὰ ὁποῖα μποροῦν νὰ ὑπαχθοῦν σὲ περισσότερα ἀπὸ ἕνα ὀκτάωρο. Π.χ. Ἡ μελέτη, ἡ ὁποία εἶναι ταυτόχρονα καὶ προσευχὴ καὶ ἀνάπαυση καὶ ἐργασία. Ἐξ ἄλλου κατὰ τὰ εἴδη τοῦ βίου παρατηροῦνται διαφοροποιήσεις στὶς λεπτομέρειες.
Γενικὰ μποροῦμε νὰ ὑπολογίσουμε ὅτι στὶς συνήθειες τῆς ἡμέρας οἱ μοναχοὶ ἀφιερώνουν στὴν προσευχὴ 7 ὦρες, στὴν ἐργασία 7 ὦρες, στὴν ἀνάπαυση 7, στὴν μελέτη 1,5 καὶ στὰ γεύματα 1,5. Οἱ κοινοβιακὲς Μονὲς κατὰ τὸ 24ωρο διαθέτουν στὸν ὕπνο τὸ χρονικὸ διάστημα 5.30-6.30 π.μ., 2-3 μ.μ. καὶ 8μ.μ.-1π.μ. κατὰ τὸ κοσμικὸ ὡρολόγιο.
Οἱ μοναχοὶ δὲν ἔχουν ἄλλη ψυχαγωγία πλὴν τῆς θέας τῶν ἀναλλοίωτων ἢ κυκλικῶς ἐπανερχομένων στοιχείων τοῦ οὐρανοῦ, τοῦ ὠκεανοῦ καὶ τῶν βουνῶν, κυρίως δέ, ἐπαρκῆς καὶ ἀναντικατάστατος «ἡ ἐν τῇ προσευχῇ καὶ τῷ ἱδρώτι κοινωνία μετὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀδελφῶν».
Διὰ τὴν καθημερινή τους ἄσκηση καὶ τὸν πνευματικό τους ἀγώνα οἱ Μοναχοὶ ἔχουν σὰν ὄργανά τους τὴν προσευχή, τὸν σταυρὸ καὶ τὸ κομποσχοίνι τους.
Γι᾿ αὐτὸ ὁ ἐπισκέπτης θὰ ἀντικρίσει παντοῦ διάφορα σχήματα καὶ μεγέθη σταυρῶν, γιατὶ εἶναι τὸ κυριώτερο ὅπλο τῶν Μοναχῶν κατὰ τοῦ διαβόλου. Ἔτσι συναντοῦμε σταυροὺς σὲ ἐξωτερικὲς καὶ ἐσωτερικὲς διακοσμήσεις σὲ κτίρια, σὲ τοιχογραφίες, σὲ μικρογραφίες, σὲ σχήματα Μοναχῶν, σὲ πόρπες ζωνῶν, σὲ κεντήματα, σὲ κανδῆλες, σὲ τέμπλα, σὲ παράθυρα, σὲ φεγγίτες, σὲ καμπαναριὰ, σὲ καπνοδόχους, σὲ μεγάλους βράχους, σὲ χαλκογραφίες, σὲ τάφους, σὲ σύνορα ἱερῶν Μονῶν, σὲ ἱερὰ ἅμφια κ.ἄ.

Ἑρμηνεία τῶν γραμμάτων τοῦ μοναχικοῦ σχήματος:

1. IΧΝK = Ἰησοῦς Χριστὸς Νικᾶ.
2. ΦΧΦΠ = Φῶς Χριστοῦ Φαίνει Πᾶσι.
3. ΤΚΠΓ = Τόπος Κρανίου Παράδεισος γέγονε.
4. ΤΤΤΤ = Τοῦτο τὸ σημεῖον ταράττει τοὺς δαίμονας.
5. ΘΘΘΘ = Θεοῦ Θέα Θεῖον Θαῦμα.
6. ΕΕΕΕ = Εὖρεν εὕρημα ἐκ Θεοῦ Ἑλένη.
7. ΧΧΧΧ = Χριστὸς Χριστιανοῖς Χάριν χαρίζει.
8. ΑΠΜΣ = Ἀρχὴ Πίστεως Μωσαϊκὸς Σταυρός.
9. ΚΚΕΝ = Κωνσταντῖνε κράτιστε ἐν τούτῳ νίκα.
10. ΣΦΟΤ = Σταυρὲ φύλαττε ὅλον τὸν κόσμον.

Πηγή: https://ayiotopia.blogspot.gr

Συζήτηση σπόρων!


Κάποτε δυο σπόροι βρέθηκαν δίπλα-δίπλα σε ένα γόνιμο έδαφος.
Ο πρώτος σπόρος είπε: « Το όνειρό μου είναι να μεγαλώσω. Επιθυμώ να ρίξω τις ρίζες μου βαθιά στο χώμα και ο βλαστός μου να βγει πάνω στο έδαφος να αυξηθεί και να με ξεπεράσει.
Θέλω να ανοίξω τα τρυφερά μπουμπούκια μου ως δώρο και σημάδι που θα προμηνύουν τον ερχομό της Άνοιξης. Θέλω να αισθανθώ το χάδι του Ήλιου στο πρόσωπό μου και την ευλογία της πρωινής δροσιάς στα πέταλα και τα φύλλα μου». Και μεγάλωσε…
Ο δεύτερος σπόρος είπε; « Δεν ξέρω τι θέλω. Φοβάμαι σαν οι ρίζες μου μπουν βαθιά στο χώμα. Δεν ξέρω τι θα συναντήσουν στο σκοτάδι!
Αν θελήσω να σχίσω τη σκληρή κρούστα από πάνω μου, μπορεί να βλάψει τον τρυφερό βλαστό μου! Κι ύστερα τι θα απογίνει με τα μπουμπούκια μου, αν τα αφήσω ανοιχτά και κάποιο βουλιμικό σαλιγκάρι προσπαθήσει να τα φάει;
Μα και τι θα συμβεί, αν θα πρέπει τα μπουμπούκια μου να ανθίσουν και κάποιο ζωηρό παιδάκι παίζοντας κάποια στιγμή με τραβήξει ξεριζώνοντάς με από το έδαφος;
Όχι, είναι πολύ καλύτερα για μένα να παραμείνω έτσι μέχρι να νιώσω ασφαλής!». Και έτσι περίμενε… Ώσπου κάποια κότα σκαλίζοντας το χώμα, αρχές της άνοιξης, βρήκε το σπόρο της αναμονής και τον έφαγε χωρίς … περίσκεψη!

Στέλλα


Ταινία - θρύλος του ελληνικού κινηματογράφου, που πρωτοπροβλήθηκε το 1955 και έκανε τη Μελίνα Μερκούρη σταρ διεθνούς βεληνεκούς. Η ατάκα του Γιώργου Φούντα«Στέλλα κρατάω μαχαίρι» έγραψε ιστορία.

Την ταινία σκηνοθέτησε ο 33χρονος τότε Μιχάλης Κακογιάννης, που είχε δώσει δείγματα του ταλέντου του στην κωμωδία «Κυριακάτικο Ξύπνημα» ένα χρόνο πριν. Ο ίδιος έγραψε το σενάριο, που βασίστηκε στο άπαιχτο θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια» (ανέβηκε για πρώτη φορά μόλις το 1997 από το ΔΗΠΕΘΕ Βόλου σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη), το οποίο μεταφέρει στα καθ’ ημάς την ιστορία της «Κάρμεν» του Μεριμέ.

Πρωταγωνίστρια της ταινίας είναι η Στέλλα (Μελίνα Μερκούρη), μια δημοφιλής τραγουδίστρια στο λαϊκό μαγαζί «Ο Παράδεισος». Είναι πανέμορφη και εκρηκτική γυναίκα, που ζει και ερωτεύεται, πέρα από τα στερεότυπα της εποχής της. Όταν γνωρίζει τον Μίλτο (Γιώργος Φούντας), ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού που την τραβά σαν μαγνήτης, διακόπτει τον δεσμό της με τον Αλέκο (Αλέκος Αλεξανδράκης), νεαρό γόνο μιας πλούσιας οικογένειας, που αντιδρούσε στη σχέση τους. Ο Μίλτος θέλει να την κάνει γυναίκα του κι εκείνη δέχεται, αλλά το μετανιώνει σχεδόν αμέσως. Γυναίκα περήφανη, που αδιαφορεί για τις κοινωνικές συμβάσεις, την ημέρα του γάμου τους τον στήνει στην εκκλησία και περνά τη νύχτα της με τον Αντώνη (Κώστας Κακκαβάς), ένα νεαρό που γνώρισε στο δρόμο. Την αυγή, επιστρέφοντας στο σπίτι της, έρχεται αντιμέτωπη με τον Μίλτο και συναντά τον θάνατο από το μαχαίρι του.
Ο Κακογιάννης συνδυάζει τον ιταλικό νεορεαλισμό με στοιχεία της αρχαίας τραγωδίας και του μελοδράματος. Η ερμηνεία της Μελίνας Μερκούρη είναι συγκλονιστική στο ρόλο της γυναίκας που θέλει να ζήσει ελεύθερη και ανεξάρτητη κι αποτέλεσε το διαβατήριό της για τη διεθνή καριέρα που ακολούθησε. Σπουδαίες ερμηνείες δίνουν και οι υπόλοιποι πρωταγωνιστές της ταινίας, ανεξάρτητα από το μέγεθος του ρόλου τους: ο Γιώργος Φούντας, ο πρωτοεμφανιζόμενος Κώστας Κακκαβάς, η «τραγουδίστρια της νίκης» Σοφία Βέμπο (Μαρία), ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος (Μήτσος), η Βούλα Ζουμπουλάκη (Αννέτα), η Χριστίνα Καλογερίκου (μητέρα του Μίλτου) και η Τασσώ Καββαδία (αδελφή του Αλέκου).
Τα σκηνικά υπογράφει ο Γιάννης Τσαρούχης και τη μουσική ο Μάνος Χατζιδάκις με συνεργασία με τον Βασίλη Τσιτσάνη. Κλασική είναι η ερμηνεία της Μελίνας Μερκούρη στο τραγούδι «Αγάπη που έγινες δίκωπο μαχαίρι», ενώ στην ταινία ακούστηκαν για πρώτη φορά τα τραγούδια «Εφτά τραγούδια θα σου πω» και «Το Φεγγάρι είναι κόκκινο».
Τα γυρίσματα έγιναν σε τοποθεσίες του Πειραιά και της Αθήνας. Το τρίστρατο που φαίνεται στο φινάλε, αγνώριστο σήμερα, σχηματίζεται από τη συμβολή των οδών Καλλιδρομίου, Πλαπούτα και Τσαμαδού στα Εξάρχεια.
Η «Στέλλα» πρωτοπροβλήθηκε στο διαγωνιστικό τμήμα του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Καννών του 1955 (26 Απριλίου - 10 Μαΐου) και δημιούργησε αίσθηση, αν και δεν κέρδισε κάποιο βραβείο. Από εκεί χρονολογείται και η γνωριμία του Ζιλ Ντασένμε τη Μελίνα Μερκούρη, η οποία έγινε η μούσα του στις κατοπινές του ταινίες. Τον επόμενο χρόνο κέρδισε τη «Χρυσή Σφαίρα» καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας της Ένωσης Ξένων Ανταποκριτών του Χόλιγουντ και προτάθηκε για το Όσκαρ ενδυματολογίας (Ντένη Βαχλιώτη).
Στους ελληνικούς κινηματογράφους έκανε πρεμιέρα στις 21 Νοεμβρίου 1955 και ήταν η πιο εμπορική της σεζόν 1955-1956, από τις 24 συνολικά ελληνικές παραγωγές που προβλήθηκαν (134.142 εισιτήρια). Η κριτική ήταν από αμήχανη έως ευνοϊκή για την ταινία. Εχθρική ήταν η στάση των εντύπων της Αριστεράς. «Το ξετραχηλισμένο αυτό γύναιο, η γυναίκα που δεν θέλει να παντρευτεί για να 'χει το ελεύθερο να γλεντάει τη ζωή της, είναι ένας χαρακτήρας;» διερωτάται ο Αντώνης Μοσχοβάκης στην «Επιθεώρηση Τέχνης», ενώ ο Κώστας Σταματίου από τις στήλες της Αυγής χαρακτηρίζει την ταινία «ξεδιάντροπο μελόδραμα, που προβάλλει ό,τι χαμηλότερο, ό,τι πιο "λούμπεν", ό,τι πιο χυδαίο και καθυστερημένο στοιχείο υπάρχει στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα».



Τα Εισόδια της Θεοτόκου


Θεομητορική εορτή της Χριστιανικής Εκκλησίας, με την οποία τιμάται η είσοδος για τους Ορθοδόξους και η εμφάνιση για τους Καθολικούς (Presentazione della Beata Vergine Maria) της μικρής Μαριάμ (Μαρίας) μαζί με τους γονείς της Ιωακείμ και Άνναστο Ναό του Σολομώντος στην Ιερουσαλήμ, προκειμένου η μέλλουσα Θεοτόκος να αφιερωθεί στον Θεό. Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου και από τις δύο Εκκλησίες, ενώ στις 4 Δεκεμβρίου τη γιορτάζουν οι χριστιανοί που ακολουθούν το παλαιό Ιουλιανό ημερολόγιο (Παλαιοημερολογίτες).

Η αναφορά για το περιστατικό των Εισοδίων της Θεοτόκου δεν γίνεται σε κάποιο από τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά σε δύο απόκρυφα Ευαγγέλια: το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου (κεφ. 6-7) και το Ευαγγέλιο του Ψευδο-Ματθαίου. Σύμφωνα με αυτά, οι ευσεβείς γονείς της Θεοτόκου, Ιωακείμ και Άννα, έπειτα από εικοσαετή έγγαμο βίο, ήσαν άτεκνοι και παρακαλούσαν θερμά τον Θεό να τους χαρίσει ένα παιδί. Ο Θεός τους ανάγγειλε με Άγγελο ότι η επιθυμία τους θα εκπληρωθεί και η Άννα έμπλεη χαράς υποσχέθηκε να αφιερώσει το παιδί στον Θεό. Πράγματι, η Άννα έμεινε έγκυος και μετά από εννέα μήνες απέκτησε κόρη, τη Μαριάμ (Μαρία).


Όταν η Μαριάμ έγινε τριών ετών, οδηγήθηκε από τους γηραιούς γονείς της στο Ναό του Σολομώντος, προκειμένου να εκπληρωθεί το τάμα τους προς τον Θεό. Η Μαρία ανήλθε μόνη της τα 15 σκαλοπάτια που οδηγούσαν στον Ναό και παραδόθηκε από τους γονείς της στα χέρια του ιερέα Ζαχαρία. Αυτός την αγκάλιασε, την ευλόγησε και είπε: «Εμεγάλυνε ο Κύριος το όνομά σου σε όλες τις γενεές. Με σένα θα ευλογηθούν τα έθνη και ο Κύριος θα λυτρώση τους υιούς του Ισραήλ». Στη συνέχεια ανέβασε την τριετή Μαρία στο εσωτερικό του θυσιαστηρίου, όπου ο Θεός της πρόσφερε τη Χάρη του. Το νεαρό κορίτσι υπηρέτησε τον Ναό μέχρι τα 14 χρόνια του, οπότε αρραβωνιάστηκε τον Ιωσήφ και στη συνέχεια έγινε η μητέρα του Ιησού Χριστού.

Τα Εισόδια της Θεοτόκου καθιερώθηκαν ως εκκλησιαστική εορτή κατά τον 7ο αιώνα, πρώτα στην Ανατολή και πολύ αργότερα στη Δύση. Αναφορές υπάρχουν στα γραπτά του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητή και των πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως Ταράσιου και Γερμανού. Με τα Εισόδια της Θεοτόκου συνδέεται και η βασιλική της Αγίας Μαρίας της Νέας, που χτίστηκε δίπλα στα ερείπια του Ναού του Σολομώντος και εγκαινιάστηκε στις 21 Νοεμβρίου 543 από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Εξ αυτού του γεγονότος φαίνεται να επελέγη από την εκκλησία ο εορτασμός των Εισοδίων της Θεοτόκου στις 21 Νοεμβρίου. Επί αυτοκράτορος Μανουήλ Α' Κομνηνού (1143-1180) καθιερώθηκε ως ημέρα αργίας για το Βυζάντιο.
Στις μέρες μας, με ιδιαίτερη λαμπρότητα και κατάνυξη εορτάζονται τα Εισόδια της Θεοτόκου στα Χανιά, τη Λειβαδιά, την Αμφίκλεια και την Κίμωλο. Αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου είναι η Καπνικαρέα, το θαυμάσιο αυτό βυζαντινό ναΐδριο του 11ου αιώνα, που βρίσκεται στο μέσο της οδού Ερμού στην Αθήνα. Στις 21 Νοεμβρίουγιορτάζουν ο Παναγιώτης, η Μαρία, η Δέσποινα, αλλά και οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις γιορτάζουν την «Υπέρμαχο στρατηγό» τους.

Απολυτίκιο

Σήμερον της ευδοκίας Θεού το προοίμιον, και της των ανθρώπων σωτηρίας η προκήρυξις. Εν ναώ του Θεού τρανώς η Παρθένος δείκνυται, και τον Χριστόν τοις πάσι προκαταγγέλλεται. Αυτή και ημείς μεγαλοφώνως βοήσωμεν˙ Χαίρε της οικονομίας του Κτίστου η εκπλήρωσις.

Λαογραφία

  • Ιδιαίτερα σημαντική είναι η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου για τους αγρότες, που την ονομάζουν, «της Παναγιάς της Αρχισπορίτισσας», της «Μεσοσπορίτισσας» ή της «Ξεσπορίτισσας», ανάλογα σε ποιο στάδιο βρίσκεται η σπορά. Λέγεται και «Πολυσπορίτισσα», επειδή την ημέρα αυτή συνηθίζουν να βράζουν σπόρους από τα γεωργικά τους προϊόντα, που άλλα τρώγουν και άλλα προσφέρουν για τα «χρόνια πολλά» και την ευδοκίμηση της σποράς. Σπόρους πηγαίνουν για ευλογία και στην εκκλησία.
  • Συνηθίζονται και μετεωρολογικές προβλέψεις. Όπως λέγουν «την ημέρα αυτή βασιλεύει η Πούλια, και όπως θα κάμει αυτή τη μέρα, θα κάμει και τις κατοπινές σαράντα μέρες»

  • Πηγή: https://www.sansimera.gr